MĄŻ SPRAWIEDLIWY MĄŻ MARYI

07 maj 2026 | Więcej dla Was

Rodzina jest dla każdego człowieka sprawą ważną, a kryzys naszych czasów to właśnie kryzys rodziny,  miłości i odpowiedzialności. Święty Józef jako człowiek odpowiedzialny za swoją rodzinę uznawany jest dziś za patrona rodzin, tego, który z mocą Bożą rodziny broni. Papież Franciszek tak się wypowiadał: „Wcielenie Słowa w ludzkiej rodzinie, w Nazarecie, porusza swoją nowością historię świata. Musimy zagłębić się w tajemnicę narodzin Jezusa, w »tak« Maryi wobec zwiastowania anielskiego, kiedy w Jej łonie poczęło się Słowo; również w »tak« Józefa, który Jezusowi nadał imię i zatroszczył się o Maryję”.

Miłość małżeńska, jak każda prawdziwa miłość, jest osobista, wolna i odpowiedzialna. Pojęcie „miłość osobista” oznacza, że nie jest ona skierowana ku rzeczom, ani ku właściwościom lub cechom podmiotu, ale ku osobie, ku godności osobowej. Mąż kocha żonę nie tylko dlatego, że jest młoda, ładna i nie ma zmarszczek na czole. Cechy osoby kochanej mają znaczenie, ale miłuje się samą osobę i miłość afirmuje wartość absolutną tego człowieka. Miłość wolna jest pozytywną afirmacją istnienia drugiej osoby: jak to dobrze, że jesteś! Miłość musi być również odpowiedzialna za drugą osobę, im więcej odpowiedzialności, tym więcej miłości, im więcej zobowiązuję się wobec drugiego człowieka, tym mocniej pokazuję więź łączącą nas.

Wzajemna miłość św. Józefa i Maryi była pełną, autentyczną i wzorową miłością małżeńską. Była miłością osobistą, wolną i odpowiedzialną, skierowaną ku wspólnej doskonałości i ku potomstwu. Święty Augustyn wyraża tę ideę w następujący sposób: „Pan nie narodził się z nasienia Józefa. Niemniej jednak z miłości i pobożności Józefa narodził mu się syn z Dziewicy Maryi, który był Synem Boga”.

Ciało jest potrzebne, aby wyrażać miłość, aby pokazywać oddanie się i ofiarę. Tam, gdzie nie ma ofiary, nie ma miłości. Chrystus tak nas umiłował, że oddał swoje życie dla nas. Święty Józef tak miłował Maryję, że oddał w ofierze własną płciowość. Jest on nazywany przez anioła mężem Maryi. „Nie bój się, mówi, Maryi pojąć jako twojej małżonki; ponieważ dziecko, którego ona oczekuje, jest z Ducha Świętego”. Józef jako mąż Maryi ‒ jej oblubieniec ‒ jest tym, który miłował prawdziwą miłością małżeńską i dziewiczą własną żonę. Święty Józef mógł powiedzieć do Maryi słowa każdego prawdziwego męża zakochanego we własnej żonie: od kiedy ja cię kocham, nie mogę cię z nikim porównać. Dziś, kiedy tak wielu ludzi redukuje miłość tylko do sfery seksualnej, czysta miłość małżeńska Józefa do Maryi przypomina wszystkim, że bez czystości nie ma miłości, że prawdziwa miłość małżeńska wymaga wstrzemięźliwości (tymczasowo) i panowania nad żądzami, również kiedy człowiek jest młody i ma pełnię energii. 

Święty Jan Paweł II, papież rodzin, polecał św. Józefowi duszpasterstwo rodzin. Tak napisał w swojej książce Wstańcie, chodźmy!: „Lubiłem rozważać o św. Józefie w kontekście Świętej Rodziny: Jezus, Maryja, Józef. Wzywałem ich razem do pomocy w różnych sprawach. Rozumiem dobrze tę jedność i miłość Świętej Rodziny: trzy serca, jedna miłość. Szczególnie duszpasterstwo rodzin zawierzałem św. Józefowi”.

ojciec i wychowawca jezusa

Wychowanie dziecka jest obowiązkiem i niezbywalnym prawem ze strony rodziców. Jezus uczył się mówić, słuchając swoich rodziców i rozmawiając z nimi. Maria i Józef towarzyszyli mu, gdy stawiał pierwsze kroki, otaczali wielką troską w najmłodszych latach. Ich syn był normalnym dzieckiem, ale od samego początku mieli świadomość, że jest także dzieckiem tajemnicy: cała tajemnica Boga mieszka w nim. Oni mieli zadanie nadać mu imię Jezus i wychowywać go w tradycji ludu wybranego. Józef i Maryja mieli przed sobą najbardziej pasjonującą i zdumiewającą przygodę ‒ wychowanie dziecka.

Świętym obowiązkiem każdego ojca w Izraelu było wychowanie religijne swojego syna. Ten, kto uczy Prawa Mojżesza (Torah), jest prawdziwym ojcem. Ojciec był także odpowiedzialny za udzielanie synowi formacji zawodowej. Fach był przeważnie dziedziczony, a umiejętności nabywano w domowym warsztacie. Jest bardzo znane rabinowe przysłowie: „Kto nie uczy swojego syna żadnego zawodu, wychowa go na łotra”, a także sentencja z Mądrości Syracha: „Wychowuj syna swego i używaj do pracy”. Praca ręczna nie miała w Izraelu negatywnych skojarzeń, jak w innych ludach i cywilizacjach, wręcz przeciwnie, była zawsze uważana jako coś dobrego i odpowiedniego. Sami mistrzowie w Izraelu, rabinowie i faryzeusze mieli własny zawód, dzięki któremu żyli, ponieważ nauczanie było bezpłatne.

Józef to podsumowanie całego Starego Testamentu, jest tym, który najlepiej realizował w swoim życiu powołanie bycia ojcem, tym, kto najlepiej wychowywał i przygotowywał Syna do wypełniania jego misji bycia Synem Bożym: głoszenia Ewangelii, dobrej i radosnej nowiny, że Bóg jest Ojcem.

rozmowa o jedności rodziny

‒ Zdecydowanie nie podoba mi się modlitwa Kaddisz, nie podoba mi się w ogóle. Józef podniósł wzrok, nie przerywając pracy, dalej uderzał młotkiem w kawałek drewna, i patrzył przenikliwie na Jezusa, jakby prosił o wyjaśnienie tych słów.

‒ Wydaje mi się, że także tobie nie podoba się ta modlitwa. Nie znajduję upodobania w modlitwie skierowanej do mojego Ojca Abba, w której dziękuję Mu, że nie jestem poganinem ani  niewolnikiem, ani kobietą. Wszyscy jesteśmy dziećmi jedynego Boga Ojca Stwórcy, mężczyzna jak i kobieta zostali przez Adonai stworzeni na Jego obraz i podobieństwo. Adonai stworzył ich, aby stanowili jedność, aby przekazywali dane im przez Niego życie. Rodzina także od początku została stworzona na obraz i podobieństwo Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba, Boga Jedynego, ale nie samotnego.

Józef przestał pracować i odłożył młotek. Zdał sobie sprawę, że Jezus chciał z nim porozmawiać. Zastanawiał się nad ostatnimi jego słowami: „Boga Jedynego, ale nie samotnego”. I napłynęło do jego głowy i serca kilka tekstów ze Świętych Pism.

‒ Masz rację, synu, mnie także nie podoba się modlitwa Kaddisz. Jednak nigdy nie ośmielałem się powiedzieć tego na głos. Są rzeczy, które nie do końca rozumiem i często zachowuję je w sercu, aby rozważać w ciszy medytacji. Kiedy mówiłeś o Adonai Jedynym, ale nie samotnym, myślałem o słowach Torah: „Uczyńmy człowieka na Nasz obraz, podobnego Nam”. Jakby Adonai, mówiąc w liczbie mnogiej, chciał nam powiedzieć, że On sam jest rodziną. Albo inne słowa: „Oto człowiek stał się jak My”. Albo modlitwa w psalmie: „Powiedział Pan do mojego Pana”. Tak jakby Wszechmogący rozmawiał z Wszechmogącym w jedności dialogu, w relacji jednej osoby do drugiej.

‒ Tak, abba, masz wiele racji w tym, co teraz powiedziałeś. Mąż nie może być mężem bez żony, a ojciec bez syna. Rzeczywistość osobowa jest ze swej natury skierowana ku drugiej osobie, jest w relacji do niej. Rzeczywistość każdego z nas objawi się tutaj – w rodzinie, w naszej rodzinie w Nazarecie. Obecność i oddanie się innym stanowi naszą doskonałość, nasze jestestwo. Nie możemy osiągnąć doskonałości w samotności, nie możemy miłować, jeżeli nie mamy kogoś do miłowania. Z tego powodu Wszechmogący Adonai ma w sobie pełnię życia, poznania i miłości: trojaką doskonałość.

‒ Powoli, powoli coś rozumiem. Myślę o Tobie, o Miriam, o mnie: jesteśmy trzema sercami, które łączymy w jedno serce, jesteśmy troje w jedności rodziny, która tak silna jest, że nikt i nic nie może jej rozerwać. Coś takiego mogłoby być w wewnętrznej tajemnicy Wszechmogącego.

‒ Coś takiego jest, i ja tak uważam. Ale, abba, w Piśmie jest napisane, że na początku Wszechmogący stworzył ich mężczyzną i niewiastą, aby stali się jednym ciałem w małżeństwie, w jedności nierozerwalnej na zawsze. Dlaczego więc Mojżesz pozwolił im na rozwód? Dlaczego tak wiele ludów na to pozwala?

‒ Nie mam w tej chwili dobrej odpowiedzi, muszę zastanowić się i przemyśleć całą sprawę dogłębnie a także skonsultować z innymi dobrymi doktorami z Torah. Przypuszczam, że odpowiedź mogłaby się znaleźć w twoich własnych słowach: jeżeli Stwórca tak zdecydował ‒ a On wie dobrze, co czyni i wszystko czyni dobrze ‒ to znaczy, że nierozerwalność małżeństwa stanowi najlepszą drogę prowadzącą człowieka do własnego szczęścia. Prawo – Torah ‒ wpisane w nasze serca pokazuje człowiekowi drogi do osiągnięcia szczęścia. Być może osoba ludzka tak zatwardza swoje serce, tak oddala się od Stwórcy, że już nie ma siły, aby miłować wieczną miłością. Tylko człowiek obdarzony wolnością, właśnie dlatego, że jest wolny, jest zdolny zarazem do podejmowania decyzji i dokonywania wyboru miłości trwającej na zawsze, do zwyciężania ograniczeń i upływającego czasu.

‒ Abba, kilka dni temu podczas wykładu w synagodze, padło pytanie: które przykazanie Torah jest najważniejsze? Wybrałem następujące słowa: Będziesz miłował Pana, Boga twojego, z całego swego serca, z całej duszy swojej, ze wszystkich swych sił; a będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Myślę, że miłość jest najszlachetniejszą rzeczą, którą człowiek może komuś dać. Z tego wynika, że Adonai musi być czystą miłością, czystym darem, bezwarunkowo oddając się nam na zawsze w wiecznej wierności.

‒ Jasne jest, że tak musi być, tak powinno być. Oprócz tego miłość między współmałżonkami ‒ moja miłość do Miriam ‒ jest odbiciem miłości Adonai, z tego także wynika, że musi być miłością bezwarunkową, na zawsze, wierną. Wszechmogący Stwórca daje życie z miłości i człowiek również jest stworzony, aby dać życie innym z miłości. Dziecko poczęte ma całkowite prawo, aby uczestniczyć w tej miłości. Więc ty jesteś owocem największej miłości, boskiej i ludzkiej, która nigdy dotąd w takiej postaci nie istniała na ziemi. Wydaje mi się ‒ niech za to zawsze będzie uwielbiony Adonai! ‒ że Bóg Abba miłuje Ciebie więcej niż inne osoby na tym świecie. Również mnie wydaje się, że moja miłość do Miriam jest największa, żaden mąż na tej ziemi nie kocha swojej małżonki więcej niż ja kocham Miriam. Więc, Jezusie, od początku Twojego istnienia uczestniczysz w Boskiej miłości i od Twojego poczęcia uczestniczysz również w mojej ludzkiej miłości do Twojej matki.

‒ Abba, widzę Ciebie i doskonale rozumiem, na czym polega, że Bóg jest Ojcem. Dziękuję Ci, że jesteś wiernym odbiciem Abba Adonai. Z twoich słów i z twojego życia nauczyłem się ojcostwa Boga. Miłość, miłość to jest to, co nadaje sens naszym dniom! Wasza małżeńska miłość jest dla mnie miłością rodzicielską, im więcej wzajemnie się miłujecie, bardziej Mnie miłujecie; im więcej Mnie miłujecie, powiększa się wasza nierozerwalna jedność małżeńska.

- Tak, synu, nasza rodzina z Nazaretu trwa w wielkiej jedności, ponieważ Wszechmogący jest zawsze obecny w niej. Nasza praca i odpoczynek, nasze zmartwienia i radości, nasze wzajemne zaufanie i wierność są zawsze obecne w obliczu Adonai: wszystko od Niego pochodzi i do Niego wraca. Im więcej Adonai jest obecny w rodzinie, tym większa jest radość i szczęście w tej rodzinie. Każda rodzina staje się bardziej prawdziwą rodziną dzięki ciągłej obecności Wszechmogącego we współmałżonkach i dzieciach.

Józef milczał. Patrzył na młot, który trzymał w rękach i odkrył w tym narzędziu ‒ tak, jak w swoich słowach i w słowach Jezusa ‒ moc narzędzia, które zmieni świat. Odkrył w tych rzeczach lekki powiew wiatru Adonai, Miłość ukrytą w codzienności, w tym co zwykłe: w młocie, w rozmowach ojca z Synem.



ks. dr Ignacy Soler – urodzony w Alcañiz, w Hiszpanii (1955). Na Uniwersytecie Complutense w Madrycie ukończył studia matematyczne (1977). Stopień naukowy doktora nauk teologicznych uzyskał w 1983 r. na Uniwersytecie Navarry w Pamplonie. W 1981 r. został wyświęcony na kapłana prałatury personalnej Opus Dei. Od 1994 r. mieszka w Polsce.