ŚWIĘTY JÓZEFIE RATUJ NAS…

07 maj 2026 | Więcej dla Was

Modląc się Litanią do świętego Józefa, stwierdzam, że brakuje mi w niej jednego ważnego i koniecznego wezwania na nasze czasy: Józefie umiejący roztropnie mówić i milczeć ‒ módl się za nami. My, ludzie XXI w., nie umiemy ani roztropnie mówić, ani roztropnie milczeć.

Grecki mistrz filozofii z Aten, Platon, słuchając kiedyś w milczeniu wywodów różnej maści oratorów i filozofów, na koniec tak spuentował cały ten zgiełk: „Miarą mowy nie jest ten, który mówi, lecz ten, który słucha”. A nasze staropolskie przysłowie wpisuje się w tę myśl Platona: „Mowa jest srebrem, a milczenie złotem”.

Najważniejsza jednak nauka na ten temat pochodzi z ust Jezusa: „Mowa wasza niech będzie: Tak, tak; nie, nie; a co więcej nadto jest, to od złego pochodzi” (Mt 5, 37).

A my żyjemy na co dzień w atmosferze nadmiernego gadulstwa i zarazem pustosłowia. I ten problem zaczyna nam coraz bardziej dokuczać. Niestety za dużo jest mówiących, a umiejących uważnie słuchać jest jak na lekarstwo. A może nawet i mniej. Coraz mniej umiemy siebie nawzajem słuchać. Chcemy być tylko słuchani. Więc nie ma tu mowy o jakimkolwiek dialogu i o pożytecznej dla nas rozmowie.

Na ten fakt ma ogromny (niekoniecznie pozytywny) wpływ bezproblemowy dostęp do telefonów komórkowych oraz telewizorów. W wielu domach telewizor „mówi i dialoguje” za domowników. Zatem nie muszę zadawać trudnych i ważnych pytań ‒ a tym bardziej na takowe odpowiadać!

Te sytuacje spowodowały też, że niestety zdecydowanie mniej (lub prawie wcale) przebywamy w przestrzeni ciszy i tym samym w modlitewnym skupieniu. A Bóg właśnie w tej przestrzeni zawsze przemawia do nas, do naszych serc. My jednak, chcący jedynie mówić ‒ nie usłyszymy Boga. Tym samym nie mamy szans na pełnienie Jego świętej woli.

Przykładem człowieka pełniącego wolę Boga w każdej sytuacji jest właśnie św. Józef, wybrany przez Boga ojca, aby „porządnie” wychował i chronił Jego Jednorodzonego Syna. I Józef z Nazaretu z całych swych sił to Boże zadanie pełnił w prozie i trudach dnia codziennego: w domu w Nazarecie, w Betlejem, na przymusowej emigracji w Egipcie… Niezależnie od okoliczności ‒ często bardzo niesprzyjających ‒ stawał na wysokości swego zadania: jako mężczyzna, małżonek, wychowawca i opiekun Bożego Syna ‒ Jezusa.

Sam o własnych siłach temu Bożemu dziełu by nie podołał i nie musiał ‒ umiał milczeć, by wsłuchiwać się nieustannie w głos Boga w swoim sercu (nawet i we śnie), aby nie popełnić niepotrzebnej pomyłki w Bożym scenariuszu.

Święty Józef był człowiekiem rozmodlonym, skupionym ‒ więc i rozważnym. I to wcale nie musiało mu przeszkadzać w tym, że potrafił być otwartym w relacjach z innymi ludźmi, z którymi musiał mieć kontakty choćby ze względu na swoje rzemiosło Ponadto mieszkańcy Bliskiego i Dalekiego Wschodu są mistrzami rytuału spotkania z drugim człowiekiem, wzajemnego słuchania, rozmowy oraz okazywania pozytywnych uczuć, emocji i empatii.

A jednak w Ewangeliach (tu Józef nazywany jest człowiekiem sprawiedliwym) nie ma zapisanego żadnego słowa, które wypowiedział św. Józef.  Nie oznacza to wcale, że był małomównym i tetrycznym mrukiem. Wręcz przeciwnie! Jako dojrzały i odpowiedzialny mężczyzna wiedział, kiedy milczeć, słuchać i modlić się. Wiedział też, kiedy i jakie słowo wypowiedzieć. Był osobowością bardzo spójną w sobie ‒ dzięki łasce Bożej, gdyż został wybrany do wykonania niezwykle ważnej misji w historii zbawienia.

Aby jednak powyższe refleksje nie były ocenione jako „z palca wyssane”, przytoczę trochę naukowych badań na temat wypowiadanych przez nas słów.

Otóż, według raportu amerykańskiej neuropsychiatry Louann Brizendine (klinicysta i profesor na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco) statystyczna kobieta wypowiada średnio ok. 20 tys. słów dziennie, a statystyczny mężczyzna tylko ok. 7 tys. słów. Powyższa opinia zdominowała świat nauki i media na kilkanaście lat.

Najnowsze wyniki badań Matthiasa Mehla z Uniwersytetu w Arizonie (otrzymane za pomocą urządzenia Electronically Activated Recorder) pokazały zupełnie coś innego. Okazało się, ku wielkiemu zdziwieniu i zaskoczeniu, że kobiety wypowiadają dziennie średnio 16 215 słów, a panowie niewiele mniej ‒  aż 15 669. Różnica wynosi zaledwie 546 słów. Panowie, co się z nami stało? 

Ciekawe, ile słów na dzień wypowiadał św. Józef w domu Świętej Rodziny w Nazarecie? Na pewno nie tyle tysięcy. Zazwyczaj bywa tak, że najwięcej słów wypowiadają ci z nas, którzy tak naprawdę niewiele mają do powiedzenia. Tylko człowiek pysznego i zadufanego serca wylewa z siebie potoki niepotrzebnych słów. I cóż z tego, że świat go określi elokwentnym i krasomówczym. A co na to powie Sędzia naszych myśli, słów i uczynków? Dlatego mądrze ktoś powiedział, że gdy dojrzale kochasz, nie musisz wypowiadać zbyt wielu słów. Bo miłość to konkret, a nie teoria. Tak właśnie kochał św. Józef swą Małżonkę, Dziewicę Maryję i Jezusa, Bożego Syna.

W obecności św. Józefa Maryja i Jezus czuli się zawsze bezpiecznie, bo mieli świadomość (potwierdzoną faktami), że wybrany przez Bożą Opatrzność ten mężczyzna szczerze się o nich troszczy i dojrzale kocha. Bo troska Józefa o swych Najbliższych nie była owocem jego chwilowego porywu serca czy kaprysu. To była przemyślana decyzja w jego męskim, mężowskim i ojcowskim sercu. Bo odpowiedzialna troska o drugiego to codzienna wierność i uczciwość do bólu oraz heroizm do granic ludzkiej wytrzymałości. Tu nie ma miejsca na trywialne banały i gładkie słówka czy frazesy. 

W swym sercu św. Józef musiał przemyśleć wiele ważnych spraw, by odważnie podejmować codziennie trud odpowiedzialności za Maryję i Jezusa ze wszystkimi jej konsekwencjami. Przecież błogosławiony stan Maryi był dla Józefa nie lada wyzwaniem. Wymagał od Niego wielkiej odwagi, odpowiedzialności, rozwagi i zdrowego rozsądku. A potem pośpieszna ucieczka do Egiptu w obce klimaty, by ratować Boże Dziecię przed agresją tyrana Heroda.

Dlatego Józef potrzebował ciszy i czasu na modlitewne skupienie, aby wszystkie te ważne sprawy przemyśleć i poukładać sobie w sercu i głowie. A praca w warsztacie stolarskim przy drewnie służyła właśnie takiej wewnętrznej postawie serca Józefa. Bo nie mógł sobie pozwolić na brak refleksji i rozważań w swoim sercu, bo ciągle coś bardzo ważnego wokół niego się działo. Skupienie i rozmodlenie ratowały Józefa od tego, aby się dyspensować od trudów ponad jego siły i możliwości. Przecież jak każdy normalny mężczyzna chciał żyć spokojnie i zwyczajnie w małżeństwie i rodzinie. Taka jest logika myślenia dojrzałego mężczyzny: zapewnić stabilność ukochanej małżonce i dzieciom. Jednak Niebiosa miały zupełnie inne plany wobec niego.

Kunszt odpowiedzialnej męskości Józefa polegał tu na zaufaniu Opatrzności Bożej. Ileż lekcji pokory i cierpliwości musiał odrobić św. Józef w swym skromnym i cichym na pozór życiu. Nie możemy jednakże podejrzewać św. Józefa o brak męskiej dumy, odwagi i honoru. Nie miał nic w sobie z mężczyzny nazywanego czasem „ciepłymi kluchami”. To był Wojownik o walecznym sercu. Niejedna żona i niejedno dziecko śni i marzy o takim właśnie mężu i ojcu.

Święty Józef umiał po męsku walczyć z przeciwnościami losu. Nie dyspensował się i nie oszczędzał. A my, współcześni mężczyźni boimy się (czy raczej nie chcemy? Sic!) być mężnymi i męskimi. Święty Józef nigdy nie zawiódł ani Boga, ani swoich Bliskich, ani siebie samego, bo liczył się z Bogiem i Jego wolą i rozmawiał z Nim zawsze o najważniejszych sprawach swoich i Osób jemu powierzonych. Mężu, ojcze, dziadku, wuju, synu ‒ mężczyzno ‒ czy masz na tyle w sobie męskiej odwagi, by ugiąć kolano i poprosić Boga, by i tobie wskazywał właściwą drogę, natchnął mądrą myślą, ubogacił twe serce, by mądrze miłowało i troszczyło się o drugich? Przecież i nam mężczyznom Bóg powierzył takie same zadania jak i świętemu Józefowi. Również mamy odpowiedzialnie kochać bez stawiania warunków oraz przyjmować ochoczo na barki swej odpowiedzialności trudne zadania i obowiązki.

Pora kończyć nasze refleksje, dlatego chcę nam wszystkim przypomnieć, że świat przemija i my wraz z nim. I nasze życie też ‒ dlatego potrzebujemy wszyscy ciszy, skupienia i modlitwy, aby zobaczyć, czy mądrze inwestujemy w dar czasu i czy owocnie pożytkujemy naszą energię i zdolności wobec osób nam danych i zadanych.

Bóg Ojciec codziennie pyta nas o dobro tych, których polecił naszej trosce i opiece. Jak z tego zadania się wywiązujemy? Co Bogu powiemy, gdy staniemy przed Jego majestatem twarzą w twarz w wieczności? Póki co, każda chwila życia, każda sytuacja jest okazją, aby kochać i dawać innym siebie samego bez reszty. Tego może nas nauczyć pokorny, zamyślony, mądrze milczący i rozmodlony św. Józef z Nazaretu.

Ojciec Jacek Leśniarek OMI