Małżeństwo – projekt życia

06 maj 2026 | Więcej dla Was

W naszych czasach rośnie liczba rozwodów. Można wskazywać wiele przyczyn tego kryzysu, jednak szczególnie ważne wydają się: poleganie na uczuciach zamiast na decyzji miłości, słabe przygotowanie do małżeństwa i nieradzenie sobie z bieżącymi wyzwaniami, ogólne zaniedbanie relacji małżeńskiej, wpływ cywilizacji postmodernistycznej namawiającej ludzi do egoistycznej samorealizacji oraz utrata nadziei, że wszelkie problemy da się rozwiązać. Jest coraz większa społeczna akceptacja rozwodów (wg CBOS – 51%). Wobec tych zjawisk tym bardziej istotna jest obrona małżeństwa jako projektu na całe życie.

Pobraliśmy się z Mariolą 6 lutego 1982 r. Jeszcze przed ślubem zdecydowaliśmy, aby małżeństwo i rodzinę oprzeć na Bożej prawdzie. Doświadczyliśmy cudownej relacji budowanej we współpracy ze Stwórcą. Nie byliśmy doskonali – mieliśmy problemy, słabości, upadki – jednak ze wszystkich sił czerpaliśmy życie z Boga. To dawało niesamowitą radość i satysfakcję oraz potencjał, aby na co dzień, nie bez trudu, ale skutecznie pokonywać wszelkie problemy.

10 lipca 2016 r. Bóg wezwał Mariolkę do wieczności. Dziękuję Mu za każdą chwilę z 34 lat, 5 miesięcy i 4 dni naszego małżeństwa. Wielką radością jest świadomość, że oboje w pełni dochowaliśmy ślubnej przysięgi miłości, wierności, uczciwości małżeńskiej i nie opuściliśmy się aż do dnia, gdy rozłączyła nas śmierć.

Co było tajemnicą sukcesu? To, że żyliśmy według tego, jak Bóg zaprojektował małżeństwo! W czasach, gdy coraz więcej związków się rozpada i w wielu rodzinach codzienne wspólne życie bywa bardziej cierpieniem niż radością, tym bardziej trzeba powrócić do oryginalnego zamysłu.

podstawy małżeństwa

Małżeństwo jest sakramentalnym przymierzem opartym na ofiarowanej sobie nawzajem miłości. Zawarcie małżeństwa to akt woli, a nie uczuć – decyzja bezwarunkowa oraz bez limitu czasowego. Gdy buduje się nie na zakochaniu, ale na decyzji miłości, wtedy z upływem czasu małżonkowie stają się sobie coraz bliżsi.

Dla człowieka świadomie wierzącego, który przyjął Jezusa jako swego Pana i Zbawiciela, jasne są słowa:„Fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego, jak ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus”
(1 Kor 3,11). Po ślubie dwojga takich ludzi Jezus będzie podwaliną ich sakramentalnej relacji. Natomiast związek z osobą niewierzącą pozbawia takiej podstawy, czyli właściwie nie ma sensu. Małżonkowie mają być obrazem relacji Chrystusa z Kościołem (por. Ef 5,31–32).

Małżeństwo jest projektem Boga służącym uszczęśliwieniu człowieka: „Potem Pan Bóg rzekł: «Nie jest dobrze, żeby mężczyzna był sam; uczynię mu zatem odpowiednią dla niego pomoc»” (Rdz 2,18). Dlatego Stwórca podjął działanie: „Po czym Pan Bóg z żebra, które wyjął z mężczyzny, zbudował niewiastę. A gdy ją przyprowadził do mężczyzny, mężczyzna powiedział: «Ta dopiero jest kością z moich kości i ciałem z mego ciała! (…)». Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoją i łączy się ze swą żoną tak ściśle, że stają się jednym ciałem”
(Rdz 2,22–24).

Mamy tu trzy filary małżeństwa: 1) opuszczenie – fizyczne, psychiczne i duchowe odłączenie od rodziców, aby stać się samodzielną nową rodziną; 2) złączenie – przylgnięcie, aby stworzyć pełną emocjonalną jedność; 3) stawanie się jednym ciałem – fizyczne zjednoczenie w małżeństwie poprzez współżycie. Bez tych trzech filarów małżeństwo nie da rady być projektem na całe życie.

Małżeńskie przymierze jest nierozerwalne: „Kto oddala żonę swoją, a bierze inną, popełnia cudzołóstwo względem niej. I jeśli żona opuści swego męża, a wyjdzie za innego, popełnia cudzołóstwo” (Mk 10,11–12).

Współżycie intymne jest Bożym darem tylko dla małżeństwa, przy czym przebieg aktu ma być zgodny z naturą i respektować godność obojga. To jest wzajemny obowiązek: „Mąż niech oddaje powinność żonie, podobnie też żona mężowi. Żona nie rozporządza własnym ciałem, lecz jej mąż; podobnie też i mąż nie rozporządza własnym ciałem, ale żona” (1 Kor 7,3–4). Słowo powinność oznacza coś, co się należy. Żonie należy się oddanie pełnej radości ze współżycia, a mąż jest jedyną osobą, która może jej to dać. Mężowi należy się oddanie tego samego, a żona jest jedyną osobą, która może to dać jemu. I to przez długie lata: „Znajduj radość w żonie swej młodości. Przemiła to łania i wdzięczna kozica, jej piersią rozkoszuj się zawsze, jej miłością upajaj się stale” (Prz 5,18–19).

Ja byłem bardzo błogosławiony w naszym małżeństwie. Przez ponad 34 lata jego trwania moje „upajanie się” miłością Marioli nigdy nie osłabło. Ona sama zawsze chętnie mnie obdarowywała – była wspaniałą kochanką!

W dwóch z dziesięciu przykazań mowa jest o wierności w małżeństwie: „Nie będziesz cudzołożył” oraz „Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego” (Wj 20,14.17). Z kolei Jezus mówi: „Każdy, kto pożądliwie patrzy na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią cudzołóstwa” (Mt 5,28). Wierność to decyzja stojąca ponad pokusami, które mogą się pojawiać. W kochającym się małżeństwie jest ona źródłem głębokiego poczucia radości jej dochowania.

Wierność małżeńska oznacza: wolność od cudzołożnych czynów, pożądliwego patrzenia na inne osoby, fantazji seksualnych, pornografii, masturbacji. Zachowuje odpowiedni dystans wobec osób płci odmiennej. Nadmierne otwieranie się, wylewanie serca przed drugą osobą płci odmiennej tworzy złe więzy duszy i może doprowadzić do zdrady fizycznej. Dlatego ważne jest ostrzeżenie z 1 Kor 10,12: „Niech przeto ten, komu się zdaje, że stoi, baczy, aby nie upadł” (o więzach duszy i wynikających stąd niebezpieczeństwach pisaliśmy w książce Seks po chrześcijańsku).

rozwiązywanie problemów

Młodzi ludzie często myślą, że skoro się kochają, to małżeństwo „z automatu” ułoży się dobrze. Nie rozumieją rodzajów miłości, roli męża i żony, sposobów rozwiązywania konfliktów, sprawy odłączenia od rodziców itp. Pojawiające się trudności prowadzą ich do kryzysów, a czasem nawet do rozwodu.

Nasz syn Daniel, kiedy miał cztery lata, dostał w prezencie drewniane klocki. Po zabawie starał się włożyć je z powrotem do pudełka i nie udało mu się. Powiedział: „Mamo, daj mi inne pudełko, bo do tego klocki się nie mieszczą”. Ona odpowiedziała: „Danielku, pudełko jest dobre, tylko klocki trzeba właściwie poukładać”. Kiedy wydaje się, że pudełko jest złe (że z tą żoną nie da się wytrzymać albo z tym mężem już nie można się dogadać), rozwiązaniem nie jest zmiana pudełka (męża lub żony), tylko dobre poukładanie elementów małżeńskiej relacji.

Jeśli ludzie jako przyczynę rozwodu podają np. „niezgodność charakterów”, jest to zupełne nieporozumienie. Gdy małżonkowie się od siebie różnią, jest to szansa na uzupełnianie się. My z Mariolką byliśmy tego klasycznym przykładem (w książce Złamać szyfr, czyli jak zrozumieć współmałżonka pokazujemy, jak z miłością i w konstruktywny sposób podejść do takich różnic). Skoro wykluczamy rozwód, to wiemy, że musimy rozwiązać każdy problem – nie ma innej opcji!

Nawet jeśli małżeństwo jest w bardzo złym stanie, to Bóg: „mocą działającą w nas może uczynić nieskończenie więcej, niż to, o co prosimy czy rozumiemy” (Ef 3,20). Czyli wszystko naprawić i odbudować. To nie małżonek jest wrogiem: „Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, lecz (…) przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich” (Ef 6,12). Nie dawajmy się diabłu!

porządek priorytetów

Priorytetem numer 1 jest relacja z Bogiem: „Będziesz miłował Pana Boga swego całym swoim sercem, całą swoją duszą i całym swoim umysłem”(Mt 22,37). Aby mieć dobre małżeństwo, trzeba najpierw szukać relacji z Bogiem, a wtedy On pobłogosławi wszystko inne, zgodnie ze słowami: „Starajcie się naprzód o królestwo [Boże] i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane” (Mt 6,33).

Drugim priorytetem jest współmałżonek. Relacja dwojga ludzi jest dozgonna, sakramentalna i najbardziej intymna. Dzieci – cudowny Boży dar i błogosławieństwo – zajmują w priorytetach trzecie miejsce. Mamy być otwarci na ich przyjęcie oraz podjąć obowiązek właściwego wychowania (nie tylko „odchowania”), aż dorosną, założą własne rodziny i staną się samodzielne.

Wszystkie inne dziedziny życia – np. pracę, dalszą rodzinę, siebie samego, hobby, aktywność w Kościele – trzeba starać się ustawić w harmonii. Nie zawsze będzie to łatwe. Zasadniczo ludzie będą ważniejsi od spraw, a rzeczy Boże od świeckich. Trzeba też godzić rzeczy ważne z pilnymi.

Kilka typowych mechanizmów zaburzenia Bożego porządku:

gdy mąż lub żona zostają postawieni na pierwszym miejscu zamiast Boga;

gdy dzieci stają się ważniejsze od współmałżonka;

gdy samorealizacja powoduje zaniedbanie współmałżonka i/lub dzieci;

gdy ktoś nadal jest bardziej związany ze swoimi rodzicami niż ze współmałżonkiem.

Istotą różnicy priorytetów jest to, że jeśli sprawa mająca niższy priorytet ma zły wpływ na sprawę z wyższym priorytetem,  to zmian należy dokonać na niższym szczeblu, a zadbać o sprawę ważniejszą.

bieżąca troska o małżeństwo

Aby małżeństwo było w jak najlepszym stanie, wymaga ono świadomego zadbania o nie. Istotą tego jest wzajemne okazywanie sobie miłości, poświęcenie i troska o drugą osobę, a nie szukanie swego. Każdy pragnie uszczęśliwić małżonka i okazuje miłość w sposób trafiający do niego. Pielęgnowanie relacji wymaga specjalnego czasu, np. małżeńskich randek, czyli regularnych wyjść bez dzieci, najlepiej co tydzień.

U nas odbijały się słowa: „Piękność kobiety rozwesela oblicze i przewyższa wszystkie pożądania człowieka, a jeśli w słowach swych mieć będzie ona współczucie i słodycz, mąż jej nie jest już jak inni ludzie” (Syr 36,22–23). Obok obdarowywania mnie swoją cudowną urodą (w tym zachowanymi specjalnie dla mnie bardzo długimi włosami ϑ) Mariolka starała się mnie rozumieć, okazywać łagodność. To wymagało wysiłku, ponieważ z natury miała osobowość bardzo ekspresyjną, z silnym choleryczno-
-sangwinicznym temperamentem. Wiedziała jednak, że dla mnie, melancholika, jej ostre reakcje są bardzo bolesne. Dlatego mocno starała się, aby mieć dla mnie „współczucie i słodycz”, aby w trudnych sytuacjach nie zarzucać mnie pretensjami, ale pomóc rozwiązać problem i naprawić szkody.

Dla Mariolki ważne były afirmujące słowa, łagodna czułość, trzymanie za rękę i obejmowanie jej. A poza tym zrozumienie dla jej uczuć (najbardziej w czasie PMS) oraz okazywanie jej szczególnego szacunku w obecności innych ludzi. Wiele radości sprawiały jej unikalne prezenty wynalezione lub wykonane specjalnie dla niej.

Mogłem zawsze mieć absolutne zaufanie – zgodnie ze słowami „Serce małżonka jej ufa” (Prz 31,11) – że jest po mojej stronie i nie robi nic za moimi plecami. Podobnie jak w wersecie: „Kłamliwy wdzięk i marne jest piękno: chwalić należy niewiastę, co boi się Pana” (Prz 31,30). Uroda Mariolki stała się dla mnie pełnym błogosławieństwem tylko dlatego, że miała radykalną bojaźń Bożą i miłość do mnie (praktyczne rady wynikające z Poematu o Dzielnej Niewieście w Prz 31 opisała w książeczce Tak! Bóg chce… abyś była wspaniałą żoną, pełną pasji!).

Boży plan dla małżeństwa to wzajemna miłość i budowanie jedności przez całe życie. To jest projekt życia: „Kto znalazł żonę – dobro znalazł i zyskał łaskę u Pana”
(Prz 18,22).

Piotr Wołochowicz – dr teologii pastoralnej. Razem z żoną, śp. Mariolą (†2016), od 1992 r. prowadzili Fundację „Misja Służby Rodzinie” oraz napisali kilkanaście książek o małżeństwie i rodzinie. Ojciec trojga dorosłych dzieci, szczęśliwy dziadek. Po śmierci żony nadal kieruje Misją.